Giải thích thuyết hỗn mang là gì-thuyết hỗn độn là gì

Thuyết hỗn mang


(Giải thích thuyết hỗn mang là gì-thuyết hỗn độn là gì,lý thuyết hiệu ứng cánh bướm life is strange,nội dung thuyết hỗn mang life is strange)

Bài viết này được thực hiện nhân dịp đã "phá đảo" game Life is Strange và Hà Nội bỗng dưng trở gió rất mạnh, quá hợp với "hoàn cảnh" trong game, mang lại cho mình khá nhiều cảm hứng. Như bài review trước đó, game này có cốt truyện dựa trên Lý thuyết về "Hiệu ứng cánh bướm" và mọi quyết định của bạn trong Game sẽ ảnh hưởng đến Ending. Vậy chúng ta hãy cùng phân tích nội dung của Game để hiểu thêm về thuyết này nhé

 

Hiệu ứng cánh bướm là gì?

1 cánh bướm ở Vn có thể gây ra bão ở Mỹ?

Năm 1961, Nhà toán học và dự báo khí tượng Edward Lorenz lập ra một mô hình toán học nhằm dự báo thời tiết gồm 12 phương trình phân biệt thể hiện các yếu tố như nhiệt, ẩm hay áp suất và nhập dữ liệu vào máy tính. Lorenz vô tình nhập các dữ liệu đã được máy tính làm tròn để tiết kiệm thời gian thí nghiệm. Chẳng hạn, các con số như 0,506127 được Lorenz nhập vào máy là 0,506. Ông hoàn toàn bất ngờ khi máy tính đưa ra một dự báo hoàn toàn khác xa so với dữ liệu gốc, dù giá trị làm tròn hoàn toàn không đáng kể.

Từ đó, Lorenz kết luận rằng, việc cố gắng dự báo thời tiết nhiều hơn 1 tuần là hoàn toàn vô nghĩa do độ nhạy cảm của hệ thống thời tiết với những điều kiện ban đầu. Năm 1969, ông công bố phát hiện này của mình với câu nói nổi tiếng: “Chỉ cần một con bướm đập cánh ở Brazil có thể gây ra một cơn lốc xoáy ở Texas.”

=> Lý thuyết về Hiệu ứng cánh bướm (Butterfly effect) ra đời!

Ví dụ đời sống: 

Các sự kiện lịch sử quan trọng  bắt nguồn từ  hiệu ứng cánh bướm

 

(Giải thích thuyết hỗn mang là gì-thuyết hỗn độn là gì,lý thuyết hiệu ứng cánh bướm life is strange,nội dung thuyết hỗn mang life is strange)

Thuyết hỗn mang là sao?

Thuyết hỗn mang

“Hiệu ứng cánh bướm” đã trở thành một dấu mốc trong việc phát triển “Lý thuyết hỗn loạn” (còn gọi là Thuyết Hỗn Mang) (tiếng Anh là “Chaos theory"). Đây là một lý thuyết nghiên cứu các hệ thống vận động cực kỳ nhạy cảm với những điều kiện ban đầu (sensitivity on initial conditions)

=> Tóm lại trong khoa học nghiên cứu 1 số hiện tượng kiểu khí quyển trái đất, hệ mặt trời, kiến tạo học, đối lưu chất lỏng, kinh tế, tăng trưởng dân số...thì không thể bỏ qua các con số dù là cực nhỏ, vì rất có thể nó sẽ dẫn tới các sự sai số rất lớn trong kết quả cuối cùng.

Xét cho cùng thì “Hiệu ứng cánh bướm” và bản chất hỗn độn của tự nhiên cũng đã được kinh nghiệm dân gian truyền tụng từ lâu. Đó là câu ngạn ngữ “Sai một ly đi một dặm”!

(Giải thích thuyết hỗn mang là gì-thuyết hỗn độn là gì,lý thuyết hiệu ứng cánh bướm life is strange,nội dung thuyết hỗn mang life is strange)

Thực tại hỗn loạn trong Life is Strange

Game này có 5 phần thì phần 3 để tên là: Thuyết hỗn mang, nhưng phải đến phần 5 thì mọi thứ mới được giải thích rõ ràng và đây là phần hay nhất, phần hấp dẫn nhất để đi đến nhận xét: Life is Strange là 1 siêu phẩm trong cốt truyện!

Cốt truyện như phim mình đã nhắc tới, và điều thú vị nhất khi xem phim (nhất là phim lại còn dựa trên các tình huống) là yếu tố BẤT NGỜ. Có những thời điểm mình cứ tưởng đã end game rồi mà lại chưa, có những lúc tưởng đoán được đoạn kết rồi lại không phải, có những khi tưởng chừng mọi thứ đã êm đẹp đâu vào đấy rồi thì đó mới là lúc giông tố kéo đến...Để hiểu rõ hơn, mình xin tóm tắt lại chi tiết hơn về nội dung game để ta thấy được sự "hỗn độn" khi nhân vật chính Max "thao túng thời gian"

*Chú ý: sau đây sẽ Spoiler hết nội dung game vì vậy ai có ý định sắp chơi thì ko nên đọc. Bài này chỉ dành cho những người đã chơi xong game hoặc không chơi mà thích các thuyết về không-thời gian.

Cơn bão là cội nguồn của mọi việc

Mở đầu game là cảnh nhân vật chính Max đang trong 1 cơn bão tố cực lớn đủ sức công phá cả vùng vịnh nơi cô đang sống, ngọn hải đăng vỡ ra chuẩn bị đổ sập vào đầu cô thì Max...bổng tỉnh dậy trong lớp học. Lẽ dĩ nhiên, cô nghĩ là mình gặp ác mộng và hoàn thành tiết học (học về nhiếp ảnh) bình thường. Sau giờ học, cô vào WC rửa mặt thì tình cờ chứng kiến 1 màn ẩu đả giữa 1 đôi nam nữ, trong lúc giằng co thì nam thanh niên rút súng bắt chết cô gái, Max thất thần dơ tay lên sợ hãi thì cô...trở lại lớp học lúc nãy. Lần này Max nhận ra không phải là mơ nữa rồi, có điều gì đó kì lạ, cô đang bị gửi trả về quá khứ, cô vô tình làm rơi vỡ chiếc máy ảnh, cô giơ tay lên và...chiếc máy ảnh đã lành y nguyên như "chưa bao giờ có cuộc chia ly". Vấn đề là Max tồn tại độc lập giữa các sự kiện này, cô vẫn nhớ mọi chi tiết, từ đây cô dám khẳng định: Mình có thể điều khiển thời gian!

Nói thêm, 2 khả năng max có được là:

  • Quay ngược quá khứ 1 đoạn ngắn, ví dụ như vừa làm cái gì đó sai thì Fix luôn lúc đó
  • Quay ngược thời gian dài: Cái này cần phải có 1 bức ảnh, max nhìn thật lâu vào bức ảnh nào thì cô sẽ quay ngược về đúng mốc thời gian đã chụp bức ảnh đó

Ngay lúc này, Max đã quyết định sẽ cứu người bạn gái trong Wc kia, cô rời khỏi lớp và thực hiện thành công việc đó, thú vị thay đấy lại là người bạn thân cũ - Chloe. Hồi bé Max và Chloe chơi rất thân với nhau nhưng Max đã chuyển nhà đi 5 năm giờ mới quay lại, trong thời gian này thì Chloe lại quen thân với bạn mới là Rachel - Cô này lại đang mất tích 1 cách bí ẩn. Max kể cho Chloe về khả năng của mình và cả 2 quyết định sẽ điều tra về tung tích của Rachel vì cảnh sát tỏ ra khá bất lực.

Trong suốt quá trình phá án, Max liên tục dùng khả năng thao túng thời gian của mình để thu được các bẳng chứng hay sửa chữa những sai lầm mình gây ra, cô thậm chí năm lần bảy lượt cứu mạng cô bạn Chloe. Kết quả cuối cùng, hung thủ trong vụ án này lại là...người thầy đáng kính tại lớp học. Ông này là 1 gã biến thái có sở thích kì lạ là đánh thuốc mê các nữ sinh rồi bắt cóc và trói họ, sau đó chụp lại những khoảnh khắc mê man mà ông ta cho rằng đó là sự hồn nhiên, tinh khiết của nghệ thuật. Ngay cả Max cũng đã bị bắt, mặc dù cô liên tục dùng khả năng của mình nhưng mọi chuyện đều không như ý muốn...

Sau cùng, mọi thứ đều đã tốt đẹp, ông thầy đã bị bắt, nhưng dù làm thế nào Max cũng không ngăn được 1 hệ quả ám ảnh cô trong suốt quá trình đó là: Cơn bão sẽ tàn phá Vịnh. Rất nhiều câu hỏi hiện lên lúc này: Nguyên nhân của cơn bão là từ đâu? làm sao để ngăn được nó? tại sao Max lại có khả năng này?. Trong diễn biến của Game, cậu bạn Warren sau khi biết được khả năng của Max đã nói rằng Cô chính là nguyên nhân của cơn bão!, chính các quyết định sai lầm (do người chơi chọn) đã khiến cơn bão xảy ra. Lúc này, người chơi có phần bối rối, vậy phải chọn như nào cho đúng? liệu chọn khác đi thì cơn bão sẽ mất hay vẫn còn đó? Hay Max không liên quan gì đến cơn bão? hay ngay từ đầu, khả năng mà Max có được đã là 1 sai lầm? ngay từ lúc cô quyết định cứu Chloe trong phòng WC đã là dấu mốc cho toàn bộ sự "hỗn độn" sau đó?Max sẽ làm gì vào lúc này? Đó chính là quyết định cuối cùng của người chơi, hãy chờ đón điều "bất ngờ" này nhé 😉

(Giải thích thuyết hỗn mang là gì-thuyết hỗn độn là gì,lý thuyết hiệu ứng cánh bướm life is strange,nội dung thuyết hỗn mang life is strange)

Hệ quả của sự hỗn độn

Thực tại đang "tan vỡ"

LUẬT NHÂN QUẢ. Trong suốt thời gian hành động, Max nhiều lần chảy máu cam (có lẽ do dùng năng lực nhiều quá) và ngất sau khi những hình ảnh về cơn bão hiện lên. Dường như có sự ràng buộc về số phận của cô với cơn bão, nó tuân theo lý thuyết về NGUYÊN NHÂN-HỆ QUẢ. Hiểu đơn giản, có nguyên nhân thì mới có kết quả, mọi việc đều có lý do của nó. Vậy Max là nguyên nhân hay kết quả? cơn bão là kết quả hay nguyên nhân?. Những thắc mắc về nhân quả từ trước nay luôn khiến con người ta đau đầu bởi vì nó sẽ vấp phải nhưng nghịch lý thời gian rất phổ biến như: NGHỊCH LÝ ÔNG NỘI, hoặc phức tạp hơn là NGHỊCH LÝ TIỀN ĐỊNH.

Ví dụ: một nhà khoa học có người vợ chết vì tai nạn giao thông, vì quá đau buồn nên ông chế tạo cỗ máy thời gian và về quá khứ cứu vợ, nhưng người vợ sau đó vẫn chết vì 1 lý do khác, dù ông làm bao nhiêu lần vẫn thế. Bởi vì 2 sự việc là Vợ ông chết-Chế tạo cỗ máy thời gian đã tuân theo luật nhân quả: Vì vợ ông chết nên ông mới chế tạo cỗ máy thời gian, cỗ máy thời gian tồn tại tức là vợ ông phải chết => không bao giờ cứu được vợ

Ví dụ 2: Ông nội của bạn chính là "nguyên nhân" để bố bạn ra đời (kết quả), và bố bạn lại là nguyên nhân để bạn ra đời. Giả sử bạn dùng cỗ máy thời gian về quá khứ và giết ông nội bạn, vậy bạn đã hủy đi cái "nguyên nhân", nên "kết quả" là bạn sẽ không có nữa. Nhưng nếu bạn không tồn tại thì ai là người đã giết ông nội?

HỖN LOẠN CÁC THỰC TẠI. Thật ra tất cả những điều trên đều có thể được giải thích với thuyết ĐA VŨ TRỤ. Tức là mỗi hành động can thiệp vào quá khứ sẽ khiến vũ trụ phân nhánh thành các dòng thời gian khác nhau. Ở ví dụ trên, dòng thời gian 1 thì người đàn ông sẽ cứu được vợ mình, hai vợ chồng sống hạnh phúc. Ở dòng thời gian 2 thì người vợ vẫn sẽ chết. Tương tự, ở dòng thời gian này thì ông nội sẽ chết và bạn không ra đời, nhưng ở dòng thời gian khác thì ông không chết và bạn sẽ vẫn nhăn nhở.

sự tồn tại của Max có hợp lẽ tự nhiên?

Ở game life is strange, Max đã cứu mạng Chloe 3-4 lần, đó là còn chưa kể vô số lần mà cô quay ngược thời gian để "sửa sai", vậy là Max đã tạo ra rất nhiều các dòng thời gian khác nhau nhưng cô sẽ được sống tiếp ở THỰC TẠI mà cô cho là tốt nhất (vì đã được Fix hết lỗi). Tuy nhiên, mỗi lần làm vậy, thực tại mà Max sống có cảm giác nó đang "xáo trộn", không vững chắc và có thể tan biến bất kì lúc nào, đây có lẽ là hệ quả của việc lạm dụng năng lực, Max không còn biết thực tại mà mình đang sống là như nào nữa.

VÒNG LẶP THỜI GIAN. Game lại đưa cả lý thuyết này vào nữa để "dày vò" Max. Vì sử dụng quá nhiều lần năng lưc nên Max bị kẹt trong 1 vòng lặp thời gian chính tại ký túc xá nơi cô sống. Max mở các cánh cửa (cửa ra vào, cửa phòng, cửa buồng Wc...) thì nó đều dẫn đến hành lang kí túc xá, vậy là cô tiếp tục bị "hỗn loạn" ngay chính thực tại mà mình đang sống. Ngoài ra, Max còn bị ám ảnh bởi những người đã chết, họ trách cứ cô vì đã không giúp đỡ họ trong khi Max đã "làm hết sức"

Kate đang ngồi bên...di ảnh của mình tại hành lang kí túc xá

Viết đến đây cảm thấy mình cũng bắt đầu "hỗn loạn" rồi, có vẻ đã cung cấp cho người đọc quá nhiều khái niệm, người biết rồi thi không sao, người chưa biết thì đọc chả hiểu gì. Bản thân mình cũng lại đang bối rối không biết những sự phân tích trên trong game có đúng với lý thuyết hỗn độn khoa học đang nghiên cứu hay không?

Bất cứ chuyện gì trên đời cũng đều có nguyên nhân và hậu quả. Bạn không thể thoát khỏi hiệu ứng cánh bướm dù bạn có cố gắng đến đâu đi chăng nữa, nhưng bạn hoàn toàn có thể học từ hiệu ứng cánh bướm để thay đổi cuộc đời mình. Suy cho cùng, mỗi người trên đời này chỉ giống như một giọt nước. Sự thật là cơ thể chúng ta được tạo nên từ 60% là nước. Và mỗi hành động của chúng ta giống như những gợn sóng, sóng càng mở rộng thì nước càng lan ra. 

Hiệu ứng cánh bướm là một trong những lý do quan trọng nhất để chúng ta tin rằng một con người có thể thay đổi cả thế giới, mỗi quyết định trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta đều sẽ ảnh hưởng lớn đến tương lai sau này, vậy hãy quyết định 1 cách khôn ngoan nhé!

(Giải thích thuyết hỗn mang là gì-thuyết hỗn độn là gì,lý thuyết hiệu ứng cánh bướm life is strange,nội dung thuyết hỗn mang life is strange)

(88)


Bạn hãy để lại comment:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *